روان شناس و مشاور دزفول (مرکز مشاوره)

⚜چگونه طرحواره نقص و شرم در فرد به وجود می آید؟

⚜یکی از اعضای خانواده سخت انتقادگر و بد دهن بوده یا شدیداً او رو سرزنش میکرده است.

⭐️رفتارها،گفتارها و ظاهرش یک آن از ترکش انتقادها و تنبیه ها در امان نبوده است

⚜والدین مدام او را ناامید و سرخورده کرده اند

⭐️از طرف پدر یا مادر یا هر دو آنها طرد شده است و والدین محبتشان رو از او دریغ کرده اند.

⭐️یکی از اعضای خانواده از نظر جسمی، جنسی یا عاطفی با او بد رفتاری کرده است.

⭐️در خانواده تمام اشتباهات را به گردن او انداخته اند.

⭐️والدین مدام به او گفته اند که بی ارزش و نالایق است و به درد هیچ کاری نمی‌خورد.

⚜بارها نامنصفانه با خواهران و برادران خود مقایسه شده است و والدین آنها را به او ترجیح داده اند.

⚜یکی از والدین عطای زندگی زناشویی را به لقایش بخشیده است و او خودش را مقصر می‌داند و سرزنش میکند.

گفتن، شنیدن، ماندن

هر فردی در رابطه سالم به راحتی می‌تواند از درونش حرف بزند و به آسانی شنیده شود.

باید به اصالت رابطه‌تان شک کنید اگر وقتی از استانداردها و مرزهایتان حرف زدید و بعد شکل رابطه و نوع رفتار محبوبتان تغییر کرد. این که رفتار و لحن کلام‌مان چگونه است، دارای اهمیت است. مهم است که چگونه از انتظارات‌مان صحبت می‌کنیم. مهم است که چگونه خواسته‌های‌مان را عنوان می‌کنیم و از مرز‌های‌مان سخن می‌گوییم.

اما آنچه که سعی دارم بگویم این است که اگر در ارتباط‌تان از انتظارات و خواسته‌هایتان گفتید، از ترس‌ها و دغدغه‌هایتان حرف زدید، احساسات و افکارتان را بیان کردید و رابطه‌تان از دست رفت، بدانید که از ابتدا هم آن رابطه، امن و باثبات نبوده است. رابطه امن جایی ست که نیازهایمان به صمیمیت، آسیب‌پذیری و وفاداری پاسخ داده شود. رابطه‌ای اصیل است که شما بی‌هیچ دغدغه‌ای بتوانید به راحتی و به وضوح با محبوب‌تان به تعامل بنشینید.

رابطه نیاز به «تعامل» دارد؛ نیاز دارد که ما از احساسات و تمایلات مان بگوییم و به همدیگر بازخورد بدهیم. اگر به آسانی توانستیم در ارتباط سخن بگوئیم آن وقت است که رابطه‌مان تغییر می‌کند، رشد می‌کند و عمیق‌تر می‌شود.

✅خشمی که اگر تجربه و ابرازش نکنیم، بیمار می‌شویم

خشم، هیجانی است که بسیاری از ما نمی‌دانیم با آن چه کنیم. خیلی از ما حتّی نمی‌توانیم آن را چنان که هست تجربه کنیم. گاهی خشم را به صورتِ اضطراب تجربه می‌کنیم؛ یعنی قاعدتاً باید خشمگین باشیم امّا آنچه ما را درگیر می‌کند، احساسِ درمانده‌کننده و گُنگِ اضطراب است. گاهی خشم را به صورت ترس تجربه می‌کنیم؛ گویی خشمگین شده‌ایم و کاری کرده‌ایم و حالا کسی قرار است ما را تنبیه کند و از آن می‌ترسیم. ما آن خشم را تجربه نمی‌کنیم و تنها ترسش به سراغمان می‌آید و خودمان را دور می‌کنیم.

خیلی وقت‌ها هم خشم را به صورتِ احساس گناه تجربه می‌کنیم. جابجایی خشم با احساس گناه دلایل مختلفی دارد. بسیاری از ما آموخته‌ایم که خشم بد است و خشمگین شدن، ما را تبدیل به آدم بدی می‌کند. برای همین در موقعیت خشم، احساس شرم و گناه به سراغمان می‌آید. گاهی خشمگین شدن را به طور کلی بد نمی‌دانیم امّا خشم به کسانی را آنقدر بد می‌دانیم که به جایش خودمان را متهم می‌کنیم. گاهی هم خشمگین می‌شویم اما آنقدر نمی‌توانیم ابرازش کنیم که خودمان را سرزنش می‌کنیم و ناتوانیمان در کاری کردن برای آن باعث احساس گناهمان می‌شود.

[ ] این روزها ممکن است درگیر عواطف مختلفِ ناخوشایندی به جای خشم بشویم. اما باید بدانیم که مسئله اصلی خشم است؛ خشمی واقعی که حق داریم و حتی باید تجربه‌اش کنیم. این روزها نباید از خشمگین شدن بترسیم، باید در مورد آن حرف بزنیم و باید راهی برای ابراز آن پیدا کنیم تا بیمار نشویم.

به این رفتار ها قبل ازدواج دقت کنید !

یک دنده بودن در جر و بحثها عادتشه :

جر و بحث در یک رابطه طبیعیه اما اگه شریک زندگیتون تصمیماشو بهتون تحمیل کنه و نذاره نظر ،بدین این نشون میده که اون شما رو درک نمیکنه و حاضر نیست بخاطر شما از خواسته هاش کوتاه بیاد

خیلی راحت فحش میده :

فردی که نمیتونه خشمش رو کنترل کنه خطرناکه اگه شریک زندگیتونه به شما ضربه میزنه و خیلی راحت فحش میده ازش دوری کنین خشونت همیشه فیزیکی نیست و میتونه عاطفی باشه

خیلی راحت دروغ میگه :

اعتماد لازمه هر رابطه هست چون باعث رشد رابطه میشه اما وقتی حس میکنین که شریک زندگیتون دروغ میگه و به این رفتارش ادامه میده حتما باید بهش چراغ قرمز نشون بدین

وابستگی بیش از حد بهتون داره :

هر چقدر که بی توجهی رابطه رو تخریب میکنه وابستگی زیاد هم آزاردهنده خواهد بود و شک نکنین که بعد از مدتی شما رو کلافه خواهد کرد !

خیلی راحت زیر قولش میزنه :

این افراد قولهاشون رو زود فراموش میکنن و حتی برای شکستن وعده های بزرگشون میتونن خیلی زود خودشون رو ببخشن چونکه این مساله مهم واسشون اهمیتی نداره

بهانه های بیش از حد میگیره :

زندگی با همسری که همیشه چیزی برای ایراد گرفتن و شکایت کردن پیدا کنه خیلی سخته و میتونه کل انرژیتو بگیره

⚜اگر در آغاز یک رابطه هستید و آن رابطه به تدریج دارد جدی می شود، قبل از آنکه تصویر طرف مقابل به شکل قوی و موثری در دنیای مطلوب شما جا بگیرد به گونه ای که دیگر نتوانید او را همان طور که واقعا هست ببینید، همخوانی و همگونی نیازهایتان را مورد سنجش و ارزیابی قرار دهید.

🌟حتی اگر شخص آنقدر در دنیای مطلوب شما جای گرفته باشد که دقت ارزیابی شما را کم کند، باز هم بهتر است آن را انجام دهید.

🌟سعی کنید همانطور که خود را ارزیابی کرده اید طرف مقابل را هم مورد سنجش قرار دهید.

🌟اگر در همخوانی نیازها با مشکلی روبه رو شدید، در عین اینکه شدیدآ مجذوب و شیفته ی یکدیگرید، درباره ی آن با هم حرف بزنید.

🌟ممکن است عشق و علاقه ی شما به یکدیگر باعث سوگیری در سنجش شده و از دقت ارزیابی بکاهد اما عشق و علاقه در این مقطع بهتر از هر زمان دیگری، می تواند شما را به سوی مذاکره و مصالحه با یکدیگر سوق دهد، قبل از اینکه به کارگیری رفتارهای کنترل کننده ی شما بر روی یکدیگر امکان هرگونه مذاکره را مسدود کند.

به طور کلی کمالگرایی آسیب‌زننده ست و تعالی‌گرایی گرایشی مفید و سالمه.

بریم که چهارتا از تفاوت‌هاشون رو بخونیم:

۱. در کمالگرایی فرد استاندارد‌های بالا و غیرواقع‌بینانه‌ای داره؛ یعنی برای هدف گزینی اصلا به توانایی‌های خودش توجه نمیکنه

اما در تعالی‌گرایی فرد استاندارد‌های بالا و در عین حال واقع‌بینانه داره؛ یعنی هدفی رو انتخاب میکنه که با وجود سختی قابل دستیابی باشه

۲. در کمالگرایی ما تفکر صفر و صد داریم؛ یعنی یا کار باید بدون هیچ نقصی انجام بشه یا اصلا اقدامی برای انجامش صورت نمیگیره

اما در تعالی‌گرایی فرد نهایت تلاشش رو میکنه تا بتونه کار رو به نحو احسن انجام بده اما میدونه که ممکنه اشتباهاتی رخ بده و این طبیعیه

۳. در کمالگرایی به دلیل تفکر صفر و صد، فرد فلج میشه و اهمالکاری میکنه (کارهارو انجام نمیده یا به تعویق میندازه)

اما در تعالی‌گرایی فرد اهل عمل و اقدام هست

۴. در کمالگرایی فرد وقتی به هدفش میرسه به دلیل معیارهای غیرواقع‌بینانه احساس رضایتی نداره

اما در تعالی‌گرایی فرد در صورت دستیابی به هدف، احساس رضایت و مفید بودن رو تجربه میکنه

با توجه به این تفاوت‌ها حواسمون باشه درگیر کمالگرایی نشیم بلکه تعالی‌گرایی رو جایگزین کنیم.

«بخشش خود»

حيف از رابطه هایی كه در زمان نادرستى آغاز میشوند؛ که توان ما براى ساختن و نگهداری از آنها کم است.

حیف از رابطه هایی که وقتی با آنها ملاقات میکنیم آنقدر زخمی و نابالغیم که نمیتوانیم، از این ملاقات خیر کافی ببریم.

حیف از رابطه های خراب شده.

حیف از دوستی هایی که اگر میماندند، جهان درونیمان رنگی تر میشد.

اما نمیتوان در این “حیف” ماند و برایشان روضه خواند!

از یک جایی به بعد باید بتوانیم “خودمان “ را ببخشیم. برای همه اشتباهاتی که بهتر بود انجام نمیشدند.

سرزنش کردن و حسرت خوردن تنها مهار کننده رشد درونیمان است.

از یک جایی به بعد باید بتوانیم با یک مکالمه مهربان با خودمان هم صحبت شویم و بگوییم:

•” منِ عزیزم ، تو آن روزها حالت خوب نبود، و بلوغ و رشد امروزت را نداشتی، که اگر داشتی حتما اتفاق بهتری را رقم میزدی، جای هیچ سرزنشی نیست. منِ عزيزم امروز كنارت ميمانم تا ارتباطات جديدت را بدون تكرار اشتباهات گذشته؛ زيبا بسازى".

بخشش خود، راهى براى بخشش ديگران باز خواهد كرد، بخشش ديگران به معناى اين نيست كه دوباره به ارتباطى غلط برگرديم، و اجازه بدهيم بار ديگر مورد كم لطفى قرار بگيريم.

بخشش ديگران يعنى خشم و نفرت قلب خودمان را زمين بگذاريم.

خودتان را با مِهر ببخشيد، به خاطر تمام اشتباهاتتان.

روش‌های زیر به شما کمک می‌کند استرس خود را به صورت فوری و در لحظه متوقف کنید:

*پیش از صحبت کردن یا واکنش نشان دادن به موقعیت استرس‌زا تا ۱۰ بشمارید.

*چند نفس آرام و عمیق بکشید تا زمانی که احساس کنید بدن شما کمی آرام و شل شده است.

*کمی قدم بزنید، حتی اگر این قدم زدن به فاصله میز کار تا سرویس بهداشتی باشد. این قدم‌ها منجر به توقفی در تنش‌های شما شده و فرصتی برای فکر کردن به شما می‌دهد.

*یک روش مدیتیشن یا دعا برای خود پیدا کنید که به زمان زیادی نیاز نداشته باشد تا به سعه نظر شما کمک کند.

*اگر موقعیت شما فوری نیست بخوابید و فردا صبح نسبت به موقعیت استرس‌زا واکنش نشان دهید. این امر به ویژه برای ایمیل‌های استرس‌زا و درگیری‌های رسانه‌های اجتماعی مفید است.

*مدتی از وضعیت استرس‌زا دور شوید و پس از آرام شدن اوضاع برای تصمیم‌گیری و واکنش بازگردید.

*مشکلات بزرگ را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنید. به جای این که سعی کنید همه چیز را یک‌باره برطرف کنید، قدم به قدم آن را انجام دهید.

*به موسیقی‌های آرامش‌بخش،صدای طبیعت، یا پادکست‌های الهام‌بخش گوش دهید

*با افرادی که دوستشان دارید معاشرت کنید، با حیوانات خانگی ارتباط برقرار کنید یا به دیگران به خصوص نیازمندان کمک کنید تا احساس خوبی از آن‌ها دریافت کنید.

*ورزش کنید یا فعالیت فیزیکی خود را افزایش دهید، ورزش یک پادزهر عالی برای استرس است.

*زمانی که استرس احساسات بدی در شما ایجاد می‌کند، حتی به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه وقت خود را به فعالیت‌هایی اختصاص دهید که باعث شود احساس خوبی داشته باشید.